Chuyên đề thực tập
• Một túi hồ sơ , một giai đoạn
• Hai túi hồ sơ một giai đoạn
• Hai giai đoạn , một túi hồ sơ
2.2.1.Một túi hồ sơ , một giai đoạn
Khi đưa ra yêu cầu thực hiện theo phương thức một túi hồ sơ , một giai
đoạn tức là nhà thầu phải bỏ cả hai đề xuất : đề xuất kĩ thuật và đề xuaats
tài chính vào chung một túi hồ sơ và túi đó được niêm phong . Bên mời
thầu được bóc và chấm thầu riêng cho tưnừg đề xuất .
Phương thức này thường được sử dụng với đầu thầu xây lắp và mua sắm
hàng hoá. Khi đó các bên tham dự thầu đều biết rừ về giá của nhau.
2.2.2.Hai túi hồ sơ , một giai đoạn
Lúc này hai đề xuất kĩ thuật và tài chính được bỏ vào cùng hai túi hồ sơ và
hai túi đều được niêm phong . Tuỳ theo từng trường hợp cụ thể mà bên mời
thầu yêu cầu hoặc phải nộp hai túi cung một lúc , hoặc túi tài chính nộp
sau.
Trong quá trỡnh đánh giá , nếu những nhà thầu không đạt tiêu chuẩn kĩ
thuật thỡ hồ sơ tài chính được trả lại cũn nguyên niêm phong . Hiện tại ở
Việt Nam phương thức này chỉ cho phếp áp dụng với đầu thầu tuyển chọn
tư vấn cũn đấu thầu xây lắp và mua sắm hàng háo thỡ không được áp dụng.
2.2.3.Hai giai đoạn , một túi hồ sơ
Là phương thức mà bên mời thầu yêu cầu các nhà thầu nộp đề xuất kĩ thuật
hoặc có thể cả đề xuất tài chính và sẽ loại bỏ luôn nhưnữg nhà thầu có đề
xuất kĩ thuật không khả thi .Kết thúc giai đoạn 1 lựa chọn những nhà thầu
có đề xuất kĩ thuật hoàn thiện và tiếp tục chuyển sang giai đoạn 2 bằng
cách yêu cầu các nhà thầu vượt qua giai đoạn 1 nộp đề xuất tài chính có
kềm theo dự án cụ thể .
Phương thức này thường được áp dụng với công việc có nhiều phương án
thực hiện mà bên mời thầu chưa biết lựa chọn phương án nào . Và thường
đó là những công trỡnh xây dựng mà hai bên kí kết với nhau theo loại hợp
5
Chuyên đề thực tập
đồng “chỡa khoá trao tay” – là loại hợp đồng mà nhà thầu phải thực hiện
tất cả các công việc từ : lập dự án , lắp đặt , thi công xây lắp , vận hành
chạy thử vv.Sau đó mới bàn giao cho bên mời thầu.
3. Các loại hỡnh đấu thầu
Dựa vào đặc điểm hay bản chất của đấu thầu (là hoạt động mua bán ) có thể
chia đấu thầu làm bốn loại hỡnh :
Đấu thầu tuyển chọn tư vấn : trong lĩnh vực đầu tư , tư vấn được
hiểu là việc cung cấp những kinh nghiệm , chuyên môn cần thiết cho
chủ đầu tư trong quá trỡnh xem xét , kiểm tra và ra quyết định ở tất
cả các giai đoạn của một dự án đầu tư. Như vậy đấu thầu tuyển chọn
tư vấn là quá trỡnh lựa chọn nhà thầu tư vấn cung cấp kinh nghiệm ,
kiến thức và chuyên môn cho bên mời thầu một cách tốt nhất hay nói
một cách khác là lựa chọn nhà thầu tư vấn có chất lượng dịch vụ tốt
và giá cả hợp lí.
Đấu thầu xây lắp : là quá trỡnh lựa chọn nhà thầu để thực hiện các
công trỡnh trong lĩnh vực xây lắp như xây dựng công trỡnh , hạng
mục công trỡnh và lắp đặt thiết bị cho các công trỡnh , hạng mục
công trỡnh . Chúng ta se xem xét cụ thẻ hơn về đấu thầu xây lắp ở
phân sau đây .
Đấu thầu mua sắm hàng hoá và các dịch vụ khác : Đây chính là
quá trỡnh lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hoá , dịch vụ đạt yêu cầu
về chất lượng và có giá cả hợp lí nhất .
Đấu thầu lựa chọn đối tác thực hiện dự án: Khi chủ đầu tư có ý
tưởng về một dự án dầu tư nhưng do một hạn chế nào đó(có thể là
hạn chế về tài chính hoặc kĩ thuật )mà không thể tiến hành chuẩn bị
đầu tư , thực hiện đầu tư và có thể là cả vận hành kết quả đầu tư thỡ
chủ đầu tư có thể tổ chức đấu thầu để chọn một đối tác thực hiện ý
tưởng của mỡnh và sau đó có thể bàn giao dự án vào một thời điểm
thoả thuận giữa hai bên . Đói với loại hỡnh này , đối tượng mà bên
6
Chuyên đề thực tập
mời thầu muốn mua là toàn bộ một dự án chứ không phải một phần
công việc cụ thể nào.
Do giới hạn của đề tài nên dưới đây chúng ta chỉ đi cụ thể vào đấu thầu
xây lắp – loại hỡnh đấu thầu cơ bản của các công ty xây dựng .
3.1.Đặc điểm của đấu thầu xây lắp
Đấu thầu xây lắp là quá trỡnh lựa chọn nhà thầu để thực hiện các công việc
trong lĩnh vực xây lắp như xây dựng công trỡnh ,hạng mục công trỡnh và
lắp đặt thiết bị cho các hạng mục công trỡnh.Chính vỡ có nộI dung như vậy
mà đấu thầu xây lắp thường mang những đặc điểm cơ bản như sau:
• Chủ yếu có ở giai đoạn thực hiện dự án khi mà những ý tưởng đầu tư
được thể hiện trong báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ trở thành hiện
thực.Tuy nhiên khi sang đến giai đoạn vận hành kết quả đầu tư nếu
chủ đầu tư có nhu cầu sửa chữa nâng cấp thì đấu thầu xây lăps vẫn
xuất hiện.
• Nhà thầu xây dung luôn phải làm việc tại một địa điểm cố định có
ghi trong hồ sơ mời thầu
• Nhà thầu tư vấn có thể là một cá nhân song nhà thầu xây dung phải
là một tổ chức có tư cách pháp nhân
• Việc xem xét đánh giá năng lực của nhà thầu xây dung dựa trên hai
nội dung chính , đó là: về tài chính và kĩ thuật . Và năng lực tài chính
bao giờ cũng được quan tâm trước tiên là do bởi đặc điểm quan trọng
nhất của đấu thầu xây lắp là nhà thầu phải thực hiện trước một phần
công việc bằng vốn của mình, chính vì thế mà những đảm bảo về tài
chính là rất quan trọng.
3.2. Trình tự tổ chức đấu thầu xây lắp
Đấu thầu sẽ được tiến hành theo một trình tự tổng quát như sau:
Phân chia gói thầu →Sơ tuyển →hồ sơ mời thầu→Mở thầu→Xét thầu
→Trao thầu
7
Chuyên đề thực tập
Theo nghị định 88CP và nghị định 14CP đấu thầu ở nước ta bao gồm các
giai đoạn:
Chuẩn bị đấu thầu→Tổ chức đấu thầu→Xét thầu→Thẩm định và phê duyệt
kết quả đấu thầu→Công bố trúng thầu→Hoàn thiện hơpự đồng và kí hơpự
đồng
Mỗi giai đoạn này lại bao gồm nhiều bước thể hiện ở sơ đồ sau:
Chuẩn bị đấu thầu Sơ tuyển
Thông báo mời thầu
Lập hồ sơ mời thầu
Tổ chức đấu thầu Phát hành hồ sơ mời thầu
Lập tổ chuyên gia xét thầu
Xây dung tiêu chuẩn đánh giá
Xét thầu Đánh giá sơ bộ
Đánh giá chi tiết
Báo cáo kết quả đánh giá
Thẩm định và phê duyệt kết quả đấu
thầu
Tính pháp lí
Quy trình
Kết quả đấu thầu
Công bố kết quả đấu thầu Tên nhà thầu
Gía trúng thầu
Loại hợp đồng
Hoàn thiện hợp đồng Chi tiết hoá
Các xem xét khác
Ký hợp đồng
3.3. Hồ sơ dự thầu xây lắp
Thường thì một bộ hồ sơ dự thầu xây lắp se bao gồm các nôi dung kèm
theo như sau( theo yêu cầu của chủ đầu tư):
• Đơn dự thầu
• Bản phụ lục hợp đồng
• Bảo lãnh dự thầu
8
Chuyên đề thực tập
• Danh sách thầu phụ
• Dữ liệu liên danh
• Đăng kí kinh doanh
• Tài liệu giới thiệu năng lực nhà thầu
+thông tin chung
+số liệu tài chính
+hồ sơ kinh nghiệm kèm theo các bản sao hợp đồng
+bản kê thiết bị thi công , thí nghiệm kiểm tra
+bố trí nhân lực
+bộ máy chỉ huy điều hành công trường
+sơ đồ tổ chức hiện trường
• Biện pháp thi công chỉ đạo tổng thể và các hạng mục
• Biện pháp an toàn giao thông , an toàn lao động và vệ sinh môi
trường
• Tiến độ thi công
• Gía dự toán thầu
• Biểu dự kiến giá trị thanh toán hợp đồng
• Mẫu bảo lãnh thực hiện hợp đồng
• Mẫu hợp đồng kinh tế
3.4. Tiêu chuẩn đánh giá và đánh giá hồ sơ dự thầu xây lắp
Chỉ có một phương pháp duy nhất được áp dụng để đánh giá và lựa
chọn nhà thầu xây lắp, đó là: phương pháp giá đánh giá.Đồng thời việc
đánh giá hồ sơ dự thầu xây lắp cũng được tiến hành trên hai bước cơ
bản như sau:
3.4.1. Đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu
Bên mời thầu sẽ xem xét tính hợp lệ và sự đáp ứng cơ bản của từng hồ
sơ dự thầu đối với các quy định trong hồ sơ mời thầu nhằm xác định các
hồ sơ dự thầu đủ tư cách để xem xét tiếp .
9
Chuyên đề thực tập
Các hồ sơ dự thầu được coi là đáp ứng cơ bản yêu cầu của hồ sơ mời
thầu khi thoả mãn yêu cầu , điều kiện và đặc điểm kỹ thuật của hồ sơ
mời thầu , không có những sai lệch hoặc hạn chế về tài liệu làm ảnh
hưởng lớn tới quy mô, chất lượng hoặc việc thực hiện gói thầu , không
hạn chế quyền hạn của bên mời thầu hoặc nghĩa vụ của nhà thầu .
Các nôi dung chính sau đây thường được xem xét , kiểm tra :
• Giấy đăng kí kinh doanh
• Số lượng bản chính , bản sao chụp hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của
hồ sơ mời thầu
• Đơn dự thầu được điền đầy đủ và có chữ kí hợp lệ của người
được uỷ quyền kèm theo giấy uỷ quyền
• Sự hợp lệ của bảo lãnh dự thầu
• Biểu giấ chào , biểu giá phân tích một số đơn giá chính( nếu có)
• Năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu
• Các phụ lục , tài liệu kèm theo khác theo yêu cầu hồ sơ mời thầu
• Các yêu cầu khác (nếu có)
3.4.2. Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu
Sau khi đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu của các nhà thầu không bị loại sẽ
được bên mời thầu tiến hành đánh giá chi tiết theo hai bước:
Bước 1 : đánh giá về mặt kĩ thuật để chọn danh sách ngắn
Dựa trên tiêu chuẩn đánh giá được duyệt , bên mời thầu tiến hánh
đánh giá hồ sơ dự thầu về mặt kĩ thuật trên cơ sở chấm điểm.
Các hồ sơ đạt yêu cầu theo số điểm từ tối thiểu trở lên như quy định
trong tiêu chuẩn đánh giá sẽ được chọn vào danh sách ngắn để tiếp tục
đánh giá trong bước hai.
Bước 2: đánh giá về tài chính để xác định giá đánh giá
Căn cứ giá dự thầu của nhà thầu , bên mời thầu tiến hành xác định
giá đánh giá của các hồ sơ dự thầu theo các nôi dung và trình tự sau:
10
Chuyên đề thực tập
• Sửa lỗi: đây là việc sửa chữa những sai sót do lỗi số học , lỗi
đánh máy , lỗi nhầm đơn vị. Theo quy chế đấu thầu hiện
hành , trường hợp hồ sơ dự thầu có lỗi số học sai khác quá
15% theo giá trị tuyệt đối thì hồ sơ dự thầu sẽ không được
xem xét tiếp.
• Hiệu chỉnh các sai lệch : bổ sung hoặc điêù chỉnh các nội dung
chào thừa hoặc chào thiếu so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu ,
bổ sung hoặc điều chỉnh những khác biệt giữa các phần của hồ
sơ dự thầu .
• Chuyển đổi giá dự thầu sang một dồng tiền chung: công việc
này sẽ được tiến hành thuận lợi nếu có tỷ giá do bên mời thầu
quy định tại hồ sơ mời thầu
• Đưa về một mặt bàng để xác định giá đánh giá: Việc đưa về
một mặt bàng để xác định giá đánh giá bao gồm những nội
dung được nêu trong tiêu chuẩn đánh giá được duyệt . Xếp
hạng theo giá đánh giá các nhà thầu . Nhà thầu nào có giá
đánh giá thấp nhất sẽ được đề xuất là đơn vị trúng thầu.
II/ Thực tiễn của cạnh tranh trong đấu thầu ở các doanh
nghiệp xây dựng
1. Vai trò của chủ thầu xây dựng
Cùng với quá trình mở cửa và phát triển của nền kinh tế , các công
trình , hạng mục công trình được xây dựng ngày càng nhiều . Do vậy
mà sự đóng góp tham gia của các chủ thầu xây dựng càng trở nên quan
trọng và có vị trí hết sức đặc biệt.Họ là các nhà thầu xây dựng , có thể là
cá nhân , tổ chức trong nước hợc nước ngoài có đăng kí kinh doanh , có
tư cách pháp lí hoặc đủ năng lực hành vi dân sự để kí và thực hiện hợp
đồng (nếu trúng thầu). Chính bởi lẽ đó nếu một công trình có xuất phát
điểm là nguyên nhân , là lí do xây dựng do chủ đầu tư quyết định thì kết
quả là việc hoàn thành công trình lại do các chủ thầu quyết định .
11
Chuyên đề thực tập
Trong nền kinh tế thị trường , khi mà chu cầu cải tạo , nâng cấp xây mới
cơ sở hạ tầng và các công trình giao thông , công trình xây dựng ngày
một cao , thì vai trò của chủ thầu xây dựng càng trở nên quan trọng. Đây
chính là nhân tố quan trọng , quyết định ảnh hưởng tới chất lượng và
những gì có liên quan tới công trình.Một nhà thầu xây dựng không chỉ
cần có uy tín trên thương trường mà còn cần có lương tâm và trách
nhiệm với sản phẩm mà mình tạo ra, có như vậy chúng ta mới có thể tạo
ra những công trình còn mãi với thời gian và cũng là cơ hội . là điểm tựa
để nhà thầu có cơ hội vươn lên .
Ngày nay , trong nền kinh tế thị trường , khi mà mục tiêu lợi nhuận
được đặt lên hàng đầu thì hơn ai hết các nhà thầu xây dựng phải là
người chịu trách nhiệm cũng như là người đứng mũi chịu sào cho những
hậu quả do công trình của mình gây ra. Năng lực , kinh nghiệm và trách
nhiệm luôn luôn đè nặng trên vai các nhà thầu xây dựng khi tiếp nhận
một công trình.
2. Hình thức cạnh tranh của cá doanh nghiệp trong đấu thầu xây
lắp
Đấu thầu xây lắp là loại hình đấu thầu đã khá phổ biến ở nước ta và có
sự tham gia đông đảo của nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng như tư
nhân . Chính vì thế mà mặc dù thị trường xây dựng công trình là vô
cùng rộng lớn và có sức hấp dẫn , song để có thể tìm được chỗ đứng
vững chắc và uy tín nhất định , các doanh nghiệp đều phải liên tục đưa
ra những phương pháp và đối sách cạnh tranh phù hợp để tồn tại trong
cuộc chiến cạnh tranh khốc liệt trên thương trường. Tuy nhiên , với đấu
thầu xây lắp , do đặc điểm tính chất công trình mà năng lực tài chính là
yếu tố được quan tâm hàng đầu khi xét tuyển hồ sơ dự thầu. Chính vì
vậy mà hình thức cạnh tanh chủ yếu và phổ biến của các nhầ thầu xây
dựng vẫn là cạnh tranh về giá.
12
Chuyên đề thực tập
Bằng cách hoàn thiện bộ máy nhân sự và máy móc thiết bị kĩ thuật hiện
đại , bỏ thầu với mức giá hợp lí , các doanh nghiệp có thể tạo được thế
mạnh trong cạnh tranh với các doanh nghiệp khác.
Bởi đấu thầu là một hoạt động cạnh tranh công bằng và minh bạch , do
đó nhầ thầu chỉ có thể cạnh tranh với nhau về giá mà thôi. Vì bỏ giá
thấp hợp lí là điều kiện tiên quyết đưa nhà thầu đến với tháng lợi trong
cuộc cạnh tranh với các nhà thầu khác. Mà để có được giá dự thầu thấp
lại không bị lỗ vốn đó là một bài toán nan giải mà chỉ có những nhà thầu
có năng lực thực sự mới có thể giải quyết được.
Ngoài ra trong đấu thầu còn có một mục tiêu tối quan trọng nữa mà chủ
đầu tư luôn dặt lên hàng đầu , đó là hiệu quả. Hiệu quả cả về mặt tài
chính và thời gian. Nghĩa là nhà thầu được chọn sẽ phải đáp ứng được
yêu cầu với giá thấp nhất và thời gian thưch hiện gói thầu phải đảm bảo
để dự án phát huy tác dụng.
3. Các tiêu thức đánh giá khả năng cạnh tranh của các doanh
nghiệp xây dựng
Thật ra thì cho đến nay chưa có bất kì cá nhân hay doanh nghiệp nào
đưa ra một tiêu thức chuẩn để đánh giá mức độ cạnh tranh giữa các
doanh nghiệp , vì để làm được điều này đòi hỏi chúng ta phải chuyên
môn và chuyên nghiệp hơn nữa trong công tác đấu thầu và khảo sát
thăm dò thị trường .Tuy vậy để có thể ước lượng được khả năng thắng
thầu , các doanh nghiệp dựa trên một số tiêu thức có thể nắm bắt được ,
đó là:
Tổng nợ phải trả
• Hệ số nợ tổng tài sản =
Tổng tài sản
Lợi nhuận sau thuế
• Hệ số doanh lợi =
Tổng tài sản
13
Chuyên đề thực tập
Số công trình thắng thầu
• Tỷ lệ thắng thầu =
Tổng số công trình tham dự thầu
Dựa vào việc đánh giá các chỉ tiêu trên đây mà chúng ta có thể nắm bắt
được “thực lực” thật sự trong cạnh tranh của các doanh nghiệp tham dự
đấu thầu. Hơn nữa đây cũng là những chỉ tiêu nằm trong mối quan tâm
chung của các nhà đầu tư khi hợp tác làm ăn với các doanh nghiệp xây
dựng . Có điều này là do đặc điểm nổi bật của đấu thầu xây lắp mà chúng ta
đã nói ở trên , đó là “ đặt nặng” vấn đề tài chính.Chính vì thế mà các doanh
nghiệp càng có chỉ tiêu tài chính đảm bảo bao nhiêu thì lại càng được sự
chú ý của nhà đầu tư bấy nhiêu , vì đó là lí do chắc chắn đảm bảo công
trình của họ được thực hiện một cách đầy đủ , có chất lượng và kịp thời ,
đáp ứng được những yêu cầu đặt ra. Một doanh nghiệp xây dựng sẽ không
thể đứng vững trong nền kinh tế với sự cạnh tranh không khoan nhưọng
của các doanh nghiệp khác nếu như nó không có thực lực về tài chính và
được đảm bảo bởi những công trình mà nó đã tham gia.Số lượng công
trình, dự án mà công ty đã tham gia thực hiện là tiêu chí cơ bản và sát thực
nhất đảm bảo với nhà đầu tư về uy tín , kinh nghiệm cũng như độ thành
công và những đảm bảo khac kèm theo khi doanh nghiệp được thực hiện
công trình, chính vì thế , một doanh nghiệp phát triển và làm ăn có hiệu quả
là doanh nghiệp “chiếm” được nhiều công trình hơn so với các doanh
nghiệp khác , điều đó cũng đông nghĩa một điều rằng : doanh nghiệp đó có
sức cạnh tranh trên thị trường .
4. Những nhân tố ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh trong đấu
thầu xây dựng
4.1. Kinh nghiệm nhà thầu
Đây là yếu tố quyết định loại bỏ Hồ sơ sơ sơ tuyển với các dự án đấu thầu
xây lắp có đòi hởi Hồ sơ sơ sơ tuyển . Mục đích của việc sơ tuyển là chọn
ra các nhà thầu có đủ kinh nghiệm và giá thầu thấp hơn trong số các nhà
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét