Nhiệt độ cao, có thể làm cho công năng phân tiết của tuyến tiêu hoá do hệ thống thần kinh chi phối bị giảm
sút, việc phân tiết của dịch tiêu hoá giảm đi.
Nhiệt độ cao, ra mồ hôi nhiều. Trong mồ hôi, ngoài nớc ra còn có clorua natri. Chất clorua ở trong clorua
natri là chất không thể thiếu để gây thành vị toan. Nếu một số lợng lớn chất clorua theo mồ hôi bài tiết ra ngoài,
sẽ khiến cho việc tạo chất vị toan giảm sút sẽ ảnh hởng đến tiêu hoá và dẫn đến khả năng chống đỡ vi khuẩn của
đờng ruột và dạ dày bị giảm sút.
Nhiệt độ cao, sẽ làm cho việc chuyển hoá các chất mới ở trong cơ thể tăng nhanh, lợng tiêu hao các chất
men ở trong cơ thể cũng tăng lên, men tiêu hoá cũng do đó mà mất đi tơng đối nhiều.
Thời tiết nóng, nhiệt độ cao, thờng dẫn đến ăn uống ít đi, việc hấp thụ chất dinh dỡng bị ảnh hởng, làm cho
sức đề kháng của cơ thể bị giảm sút.
Ngoài ra, mùa hè các loại côn trùng nh ruồi nhặng, muỗi v.v hoạt động rất mạnh, tạo thêm nhiều cơ hội
phát sinh bệnh đờng ruột.
Từ các nguyên nhân nh trên đã nói thì ta không nên cai sữa cho trẻ em vào mùa hè. Hơn nữa, khí quan tiêu
hoá của trẻ em không dày dạn nh của ngờilớn, công năng tiêu hoá của trẻ em cũng không mạnh nh của ngời lớn,
nếu cai sữa vào lúc này, tức là thay đổi chế độ ăn uống thì rất dễ gây ra tiêu hoá không tốt, sinh ra các bệnh về đ-
ờng ruột.
19- không nên cai sữa quá muộn
Có một số bậc phụ huynh cho rằng chất dinh dỡng trong sữa mẹ rất phong phú, có thể làm cho trẻ lớn lên
khoẻ mạnh, cho nên trẻ 4 5 tuổi rồi vẫn cha cai sữa. Kỳ thực cai sữa quá muộn rất có hại cho sức khoẻ của cả
mẹ và con.
Bởi vì đồng thời với việc phát triển lớn lên của đứa trẻ, sữa mẹ không thể thoả mãn đợc nhu cầu nhiều loại
dinh dỡng của trẻ . Nếu tiếp tục ăn sữa mẹ có thể dẫn đến trẻ suy dinh dỡng, bần huyết có tính thiếu chất sắt, khẩu
vị không tốt, khả năng kháng bệnh giảm sút v.v Ngời mẹ cho con bú một thời gian dài cũng có thể xảy ra hiện
tợng bế kinh, thậm chí có thể bị co hẹp tử cung. Cho nên không nên cai sữa quá muộn. Nói chung, khi đứa trẻ đ-
ợc 12 tháng tuổi thì có thể hoàn toàn cai sữa. Muốn cai sữa thì phải tiến hành có kế hoạch. Có thể giảm dần số lần
cho bú, tăng dần số lần ăn bữa phụ, từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, từ nhuyễn đến cứng, để cho đứa trẻ thích
ứng dần.
20- trờng hợp nào không nên cai sữa
Cai sữa đúng thời hạn là một việc cần thiết. Nhng khi mà trời quá lạnh, quá nóng hoặc khi đứa trẻ đang ốm
thì không nên cai sữa.
Bởi vì mùa hè viêm nhiệt và mùa đông lạnh giá, năng lực tiêu hoá của trẻ thơ tơng đối yếu, sức đề kháng
kém, nếu cai sữa thì sẽ làm thay đổi thói quen ăn uống, dễ sinh ra rối loạn công năng tiêu hoá, dẫn đến tiêu chảy.
Nếu đứa trẻ đang ốm, sau khi cai sữa sẽ đổi thành những thức ăn khác, dễ gây nên tiêu hoá không tốt, làm cho
bệnh tình càng trầm trọng thêm. Cho nên nếu gặp mùa viêm nhiệt thì nên chờ đến mùa thu mát mẻ rồi hãy cai
sữa. Nếu trẻ đang ốm thì chờ cho trẻ lành bệnh rồi hãy cai sữa.
21- trong thời kỳ cho con bú mà thấy kinh thì không nên cai sữa
Có một số ngời cho rằng, phụ nữ đang cho con bú, sau khi thấy kinh thì sữa sẽ độc và thiếu chất dinh dỡng,
không nên cho con bú tiếp nữa. Kỳ thực nói nh vậy là không có căn cứ khoa học.
Mọi ngời đều biết, sữa mẹ là thực phẩm thiên nhiên lý tởng nhất của trẻ thơ. Bình thờng, sau khi đẻ đến 4
tháng là thời kỳ chất lợng sữa mẹ cao nhất. Ngời phụ nữ cho con bú đến lúc thấy kinh thì sữa tơng đối loãng hơn
bình thờng một chút, chất mỡ ở trong sữa có ít hơn, nhng chất prôtêin thì tăng lên. Đối với đứa trẻ, sữa lúc này
chẳng có hại gì cả. Sau khi hành kinh, chất lợng sữa lại trở lại bình thờng. Để tránh tình trạng sữa bị loãng và thay
đổi các thành phần trong sữa, ngời phụ nữ đang cho con bú chỉ cần chú ý trong những ngày hành kinh thì uống
nhiều nớc hơn một chút, ăn nhiều thức ăn loại cá, sữa bò, thịt gia cầm và canh rau là đợc. Cho nên trong thời kỳ
đang cho con bú mà thấy kinh thì không cần phải cai sữa.
22- sau khi cai sữa không nên tiếp tục nuôi trẻ bằng bình sữa
Đứa trẻ đã đợc cai sữa rồi mà vẫn tiếp tục cho dùng bình sữa, không những có thể gây thành thói quen
không tốt, mà còn có thể ảnh hởng đến việc phát triển của răng.
Bởi vì cai sữa rồi mà vẫn tiếp tục sử dụng bình sữa, thậm chí khi uống nớc thờng cũng dùng bình sữa, nh
vậy là lại phải cai sữa bình một lần nữa. Thật là phiền phức. Dùng bình sữa mà không chú ý đến t thế của trẻ và vị
trí bình sữa, sẽ ảnh hởng đến việc phát triển răng, nh tạo nên hàm răng tha, không đều. Sử dụng bình sữa thẳng
đứng, hoặc vị trí bình sữa quá cao, khiến cho trẻ phải vơn cổ lên, tạo thành khuôn mặt bị lõm, răng trớc nhô ra.
Mút đầu vú bình sữa không có sữa, không khí sẽ vào trong dạ dày gây nên đầy hơi, trớng bụng. Do vậy, sau khi
cai sữa không nên tiếp tục nuôi trẻ bằng bình sữa.
5
23- những điều kiêng kỵ khi cho trẻ em ăn đờng
Sau khi cân nhắc những điều lợi hại về mọi mặt, các nhà y học và dinh dỡng học đã chỉ ra rằng, ngoài việc
ăn uống bình thờng hàng ngày ra, chúng ta không nên ăn nhiều đờng, thậm chí có ngời còn đề xuất rằng ăn đờng
càng ít càng tốt, mà không ăn cũng đợc.
Có điều là những chất ngon lành của đờng vẫn còn hấp dẫn con ngời ta nhiều lắm, nhất là đợc các em đặc
biệt yêu thích, cho nên ở đây cần phải nêu ra một Nguyên tắc đối với việc ăn đờng : Một là không nên ăn đ-
ờng quá nhiều; hai là phải ăn cho thích hợp. Vậy khi nào ăn đờng thì tốt, khi nào ăn đờng thì không tốt ? Dới đây
xin giới thiệu một cách sơ lợc
1/ Thời gian ăn đờng tốt nhất.
(1) Trớc khi đi tắm : Tắm sẽ ra rất nhiều mồ hôi, tiêu hao thể lực, cần phải bổ sung nớc và năng lợng , ăn đ-
ờng sẽ đề phòng đợc những sự thiếu hụt này.
(2) Trớc khi vận động : Khi vận động cần phải tập trung tinh lực, so với các thực vật khác, đờng có thể cung
cấp kalo nhanh hơn.
(3) Khi mệt mỏi và đói : So với các loại thực phẩm khác, đờng có thể nhập vào máu nhanh hơn, nâng cao đ-
ợc đờng huyết nhanh hơn.
(4) Ngời bi bệnh đờng ruột, khi bị nôn oẹ : công năng tiêu hoá của bệnh nhân không tốt, bị mất nớc,dinh d-
ỡng không đủ, ăn một chút đờng hoặc uống nớc đờng có pha một chút muối sẽ bằng uống thuốc bổ.
(5) Khi chóng mặt buồn nôn, ăn một chút đờng có thể nâng cao đờng huyết, ổn định tinh thần, có lợi cho
việc khôi phục bình thờng.
(6) Khi đi tàu, xe, thuyền, nếu điều kiện không tốt, ăn cơm vừa không tiện, vừa mất vệ sinh, ăn một chút đ-
ờng vừa tiện lợi lại vừa giải quyết đợc vấn đề.
2/ Những lúc không nên ăn đờng.
(1) Trớc khi ăn cơm : Sau khi ăn đờng, khẩu vị sẽ bị giảm, ảnh hởng đến lợng ăn bình thờng, nếu kéo dài,
ngời sẽ gầy đi, dinh dỡng không đủ.
(2) Trớc khi ngủ : Đờng sẽ lu lại ở các kẽ răng, rất có lợi cho vi trùng sinh sôi nảy nở, tổn hại cho răng.
Nếu ăn đờng loại sôcôla v.v thì còn tạo cho thần kinh hng phấn, sẽ mất ngủ.
(3) Sau khi ăn no : Lúc này mà lại ăn đờng thì ngời sẽ trở nên béo, nếu đờng nhiều sẽ kích thích insulin
phân tiết, khiến cho tế bào insulin vì phân tiết quá nhiều mà bị suy nhợc, dẫn đến bệnh đái tháo đờng.
(4) Khi nói chuyện : Vừa nói chuyện vừa ăn kẹo, thì kẹo dễ rơi vào khí quản, làm tắc nghẽn thực quản, đối
với trẻ em cần phải chú ý.
(5) Khi đang đau răng : Ăn đờng sẽ càng đau hơn, bệnh sẽ nặng hơn.
(6) Khi bị dị ứng da. Đờng huyết cao là điều kiện để cầu khuẩn nhỏ sinh sôi nảy nở. Ăn đờng có thể làm
cho lớp da bị dị ứng thờng xuyên nhiều lần, chữa không khỏi. Cho nên ngời nhiều mụn nhọt hoặc bị dị ứng da thì
không
Cho nên, để bảo vệ sức khoẻ, cần phải nắm vững những thời cơ ăn đờng có lợi thì mới đạt đợc mục đích hại
ít lợi nhiều. Cho trẻ thơ ăn đờng lại càng cần phải lu ý đến khoa học.
3/ Đờng tuy tốt, nhng không nên ăn nhiều.
Đờng là vật chất dinh dỡng mà nhân loại rất cần, năng lợng mà các tổ chức khí quan của cơ thể cần thiết,
đại bộ phận đều do đờng cung cấp.
Trẻ em và một số ngời lớn rất thích ăn đờng. Đờng tuy tốt, nhng không nên ăn nhiều, nếu ăn nhiều thì ngợc
lại, sẽ có hại cho sức khoẻ. Đó là vì :
(1) Ăn nhiều đờng sẽ dẫn đến chất dinh dỡng không tốt. Bất cứ loại đờng nào cũng đều thiếu chất prôtêin,
chất mỡ, vitamin và chất khoáng. Ăn nhiều đờng, ngời ta sẽ không cảm thấy đói nữa, không muốn ăn và sẽ ăn ít
cơm. Tự nhiên, chất dinh dỡng do ăn uống mà ra cũng sẽ ít đi. Nếu kéo dài, sẽ dẫn đến dinh dỡng không đầy đủ.
(2) Ăn nhiều đờng sẽ dẫn đến hệ thống tiêu hoá có bệnh. Hiện nay có rất nhiều bậc cha mẹ trẻ cho rằng đ-
ờng nho có chất dinh dỡng, dễ tiêu hoá, thờng dùng nó để thay đờng trắng cho trẻ con ăn dài ngày, ngợc lại sẽ chỉ
dẫn đến làm cho công năng của dạ dày và ruột trở nên Lời biếng , khiến cho việc phân tiết của dung môi tiêu
hoá bình thờng bị giảm sút, công năng tiêu hoá bị thoái hoá, ảnh hởng đến việc hấp thu tiêu hoá thức ăn, thậm chí
còn dẫn đến mang bệnh cho hệ thống tiêu hoá.
(3) Ăn nhiều đờng dễ bị sún răng : Đờng làm cho độ toan ở trong mồm tăng lên, tạo thành nhũ toan khuẩn,
liên cầu khuẩn sinh trởng phát dục mà có điều kiện sinh sôi nảy nở, răng bị chất toan ăn mòn, sẽ sinh ra sâu răng.
Những trẻ em thờng xuyên ăn đờng, tỉ lệ sún răng lên tới trên 95%.
(4) Ăn nhiều đờng dễ phát sinh gãy xơng. Bởi vì đờng chuyển hoá cần phải có vitamin B
4
, ăn nhiều đờng
quá khiến cho vitamin B
4
trong cơ thể giảm đi, do đó mà hạ thấp năng lực của hoạt động cơ bắp thần kinh. Ngoài
6
ra ăn nhiều đờng còn làm cho sản vật có chất toan trong cơ thể tăng lên, mà chất kiềm và chất canxi thì lại giảm
đi, sẽ tạo thành chất xơng bị nhão, dễ xảy ra gãy xơng.
(5) Ăn nhiều đờng sẽ làm cho mắt cận thị phát triển, dẫn đến cận thị trục của mắt. Các chuyên gia kêu gọi :
Các trẻ em và học sinh tuyệt đối không nên ăn nhiều đờng.
(6) Ăn nhiều đờng dài ngày dễ sinh béo phì. Bởi vì những phần đờng d thừa sẽ chuuyển hoá thành mỡ tích
tụ lại ở dới da, sinh ra béo phì. Và do béo phì mà dẫn đến các bệnh tật khác.
(7) Ăn quá nhiều đờng sẽ làm cho tính khí con ngời trở nên nóng nảy, hấp tấp. Theo tài liệu của sở nghiên
cứu quan hệ gia đình ở Mỹ cho biết : Ăn nhiều đờng dẫn đến nồng độ đờng huyết tăng cao, khiến cho trẻ em trở
nên nóng nảy hấp tấp, có thể mắc bệnh đa động. Ngời lớn tính tình nóng nảy hấp tấp dễ xảy ra tai nạn.
4/ Trẻ em không nên ăn quá lợng đờng.
Đờng là loại thực phẩm toan tính không có canxi. Ăn đờng nhiều quá, cơ thể cần khôi phục chất kiềm
thiếu, tức là phải tiêu hao chất canxi ở trong cơ thể ngời ta. Ngày tháng kéo dài, sẽ ảnh hởng đến việc phát triển x-
ơng cốt của trẻ em.
5/ Trẻ em không nên ăn nhiều kẹo sôcôla.
Kẹo sôcôla là một loại thực phẩm đờng mà nguyên liệu chủ yếu là cacao chế ra, mùi vị thơm ngon, ngọt,
chất dinh dỡng phong phú, nếu đợc ăn vài ba cái, đúng là làm cho ngời ta vui tơi thanh thản, nhớ mãi không
quên. Song, nếu coi là thức ăn để tẩm bổ, thờng xuyên ăn quá nhiều, thì ngợc lại, hại nhiều lợi ít. Vậy vì nguyên
do gì ?
Thực ra, nhu cầu mà cơ thể con ngời ta cần ba nguồn năng lợng lớn trong việc ăn uống nh các chất prôtêin,
chất mỡ, và chất đờng là có một tỉ lệ nhất định. Ví dụ nh mỗi ngày tính tổng cộng các loại thực phẩm nh gạo, mì,
cá, thịt, rau xanh v.v thì chất prôtêin chiếm 10 -15%, chất mỡ chiếm 30 - 35%, chất đờng chiếm 50 - 60%. Cho
dù chất dinh dỡng của kẹo sôcôla có phong phú đến đâu thì so với tỉ lệ dinh dỡng mà con ngơì cần thiết nh trên
thì còn kém rất xa. Trong rất nhiều loại sôcôla tinh chế, tỉ lệ mỡ chiếm gần 40 - 50%, tỉ lệ đờng cũng không ít, mà
tỉ lệ prôtêin chỉ có trên dới 5%. Ngoài ra, trong sôcôla còn có chất kiềm cacao, chất kiềm caphêin v.v mà trong
thực phẩm bình thờng rất ít có. Nếu thờng xuyên ăn sôcôla thì sẽ có rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết :
- Thành phần mỡ quá nhiều, trẻ em ăn nhiều đờng sẽ trở nên béo phì, trong cơ thể tích luỹ một số lợng mỡ
rất lớn, tăng thêm gánh nặng cho buồng tim, thể chất sẽ dần dần suy nhợc; ngời lớn ăn nhiều đờng sẽ bi mắc các
bệnh nh xơ cứng động mạch, cao huyết áp, bệnh van tim, bệnh sỏi mật v.v
- Thành phần đờng quá cao, thông qua sự chuyển hoá mới ở trong cơ thể, rất nhiều thành phần đờng sẽ
chuyển biến thành mỡ dự trữ, cũng sẽ làm cho ngời ta béo phì.
- Thành phần prôtêin rất ít, mà prôtêin lại là vật kiến trúc của tế bào các cơ quan trong cơ thể con ngời,
trẻ em thiếu chất prôtêin, sẽ bị ảnh hởng đến sự phát triển; ngời lớn thì sẽ bị mềm nhũn cơ bắp, không còn sức lực
và rất nhanh chóng bị mệt mỏi.
- Sôcôla có năng lợng rất cao, tổng nhiệt lợng của 100 gam sôcôla có thể đạt đến 530 - 550 nghìn kalo. Một
ngời làm việc nhẹ bình thờng, mỗi ngày cần khoảng 3000 kilô kalo, 100 gam sôcôla chiếm tỉ lệ lớn trong đó. Cho
nên sau khi ăn nhiều sôcôla sẽ có cảm giác đầy bụng, ảnh hởng đến khẩu vị của ba bữa ăn, thế là sẽ ăn ít thức ăn
đi, các chất prôtêin, muối vô cơ, vitamin v.v mà cơ thể rất cần thì lại thiếu một cách nghiêm trọng, rất có hại cho
sức khoẻ.
-Các chất kiềm cacao, kiềm cà phê ở trong sôcôla có tác dụng làm tim đập mạnh hơn và đại não hng phấn
hơn, trẻ em sau khi ăn nhiều sôcôla sẽ quấy khóc, nghịch ngợm và không chịu ngủ; ngời lớn ăn xong cũng dễ h-
ng phấn thần kinh và mất ngủ.
- Sôcôla rất ngọt và ngấy, sau khi ăn nhiều sẽ không có lợi cho việc vệ sinh răng miệng, sẽ trở nên hôi mồm
và sâu răng, và còn xuất hiện hiện tợng ợ chua, rất khó chịu.
Từ đó ta thấy, bất kỳ là trẻ con hay ngời lớn cũng đều không nên ăn nhiều sôcôla.
6/ Không nên lạm dụng đờng nho.
Có một số ngời lấy đờng nho làm chất bổ dinh dỡng, thờng xuyên ăn hoặc cho trẻ ăn. Khi bản thân hoặc
con cái ốm đau, bất kể là bệnh gì, cũng tìm mọi cách mua cho đợc đờng nho cho ngời ốm hoặc cho trẻ con ăn để
tẩm bổ, cách làm nh vậy liệu có hay không ?
Đờng nho là một loại đơn đờng, có thể trực tiếp hấp thu ở trong đờng ruột, nhng giá cả tơng đối đắt, không
ngọt bằng đờng trắng. Đờng trắng thuộc loại song đờng, khi qua đờng ruột cần phải có tác dụng của chất men,
sau khi phân giải thành đơn đờng rồi mới hấp thu đợc. Đờng trắng thì rẻ hơn và ngọt hơn đờng nho. Hai loại đ-
ờng này, ngoài việc có một số vi lợng muối vô cơ và có thể cung cấp nhiệt lợng ra, không có bất kỳ loại chất bổ
nào khác, cho nên nó chẳng phải là thực phẩm dinh dỡng bổ béo gì đâu.
7
Vậy thì những ngời nào có thể dùng đờng nho ? Những ngời có bệnh sút cân nghiêm trọng, đau bụng đi
ngoài nghiêm trọng, những ngời sau khi mổ ruột thừa thì có thể ăn đờng nho. Bởi vì những ngời này công năng
tiêu hoá và chất men song đờng ở trong đờng ruột kém, ăn đờng nho thì có lợi cho việc phục hồi sức khoẻ.
Lạm dụng đờng nho thì có hại gì ? Nói chung những ngời sức khoẻ bình thờng,hoặc ốm đau nhng không
phải những căn bệnh nh đã nêu trên thì không nên ăn đờng nho, bởi vì tiềm lực công năng tiêu hoá của cơ thể
con ngời rất lớn, ăn đờng trắng sẽ không tăng thêm gánh nặng cho đờng ruột, và với trẻ con cũng không tăng
thêm gánh nặng cho đờng ruột. Cơ năng của cơ thể sinh vật phổ biến là tồn tại một qui luật dùng tốt bỏ xấu, tức là
càng dùng thì công năng sinh lý càng mạnh, không dùng thì sẽ thoái hoá. Nếu cứ ăn đờng nho lâu ngày tất sẽ làm
cho các loại công năng phân tiết của men tiêu hoá bị hạ thấp. Công năng tiêu hoá đờng ruột bị hạ thấp thì dễ mắc
bệnh, thậm chí còn dẫn đến nhiều loại suy dinh dỡng, ảnh hởng đến sự trởng thành và sức khoẻ bình thờng.
24- muốn trẻ tăng chiều cao không phải chỉ dựa vào dinh dỡng
Mỗi bậc cha mẹ đều mong muốn caon mình cao lớn, cho nên bình thờng cứ tăng thêm rất nhiều chất dinh
dỡng. Kỳ thực cách làm nh vậy chỉ ngợc lại với ý nguyện, kết quả không những không làm cho trẻ cao lên, ngợc
lại còn làm cho chúng béo ra.
Mọi ngời đều biết, con ngời ta cao thấp có liên quan nhất định đến sự di truyền, nhng chủ yếu là do chất
kích tố sinh trởng của việc phân tiết thuỳ thể não điều tiết. Mà việc phân tiết của chất kích tố sinh trởng có liên
quan đến nhiều nhân tố nh dinh dỡng, vận động, ngủ và việc phân tiết chất tuỷ v.v Nếu cứ mù quáng chỉ dựa vào
việc tăng cờng dinh dỡng, thì trẻ con không nhất định có đợc một thân hình cao lớn khoẻ mạnh.
Trong cả cuộc đời con ngời ta có hai giai đoạn cao lớn nhanh nhất, đó là từ khi đẻ đợc một tháng cho đến
một năm là lơn lên nhanh nhất, sau đó là đến thời kỳ thanh xuân. Ngời ta trong khi vận động và trong lúc ngủ
việc phân tiết chất sinh trởng cao nhất. Cho nên các bậc cha mẹ hãy chú ý những thời kỳ con trẻ cao lớn, bảo đảm
cho chúng ăn uống có đủ chất dinh dỡng, vận động thoải mái và có giấc ngủ đầy đủ. Đặc biệt là phải đủ chất
canxi và chất phôt-pho để cho xơng gân phất triển đợc tốt.
25- Trẻ em không nên dùng nhiều dầu gan cá
Dầu gan cá là một loại dinh dỡng bổ sung vitamin A, D cho trẻ em bị thiếu chất kali. Nếu vitamin A và
vitamin D nhiều quá thì không những cơ thể không lợi dụng đợc mà còn gây nên ngộ độc mãn tính. Biểu hiện
ngộ độc vitamin A là ngời mệt mỏi, chán ăn, ngời gày đi v.v
Bình thờng, lợng vitamin A, D trong thức ăn đã có thể đủ thoả mãn nhu cầu của cơ thể, không cần bổ sung
nữa. Đối với những trờng hợp cần bổ sung thì phải do bác sĩ chỉ định mới đợc uống dầu gan cá, mà phải uống
đúng liều, đúng giờ, không đợc vợt quá số lợng, để tránh phát sinh bị ngộ độc mãn tính.
26- Trẻ em lời ăn không nên cho ăn mì chính
Các mùi vị của thức ăn đều thông qua đầu lỡi mà cảm giác đợc. Khi thiếu chất kẽm thì công năng của vị
giác và hoạt tính có men kẽm bị hạ thấp, dẫn đến vị giác và khẩu vị bị suy giảm, thậm chí còn có thể làm cho
những lỗ nhỏ ở đầu lỡi bị tắc nghẽn, tạo thành tính lời ăn nghiêm trọng.
Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng, để nâng cao khẩu vị của trẻ em mà cho nhiều mì chính vào các
món ăn thì sẽ làm cho chất kẽm ở trong máu biến thành một chất toan kẽm rổi theo nớc tiểu bài tiết ra ngoài, nh
vậy càng làm cho cơ thể thiếu nhiều chất kẽm hơn, làm cho bệnh lời ăn trở nên nghiêm trọng.
Cho nên, khi thấy trẻ em lời ăn, chậm lớn, thiếu máu thì phải nghĩ ngay đến trong ngời thiếu chất kẽm, và
phải kịp thời đa đến bệnh viện để chữa chạy. Bình thờng cũng nên cho trẻ em ăn những thức ăn có chất kẽm
nhiều hơn một chút, nh tim lợn, gan lợn, tim bò, thịt bò, thịt lợn nạc, cá, sò biển, các chế phẩm từ đậu v.v Tuyệt
đối không nên dùng mì chính muốn gây cảm giác ăn ngon để chữa bệnh lời ăn của trẻ em.
27- Trẻ em Không nên ăn kẹo sôcôla với sữa bò
Trong sữa bò có rất nhiều chất anbumin và kali. Trong sôcôla thì lại có chất thảo toan, hai thức đó hoà trộn
với nhau, chất kali trong sữa sẽ kết hợp với chất thảo toan thành một loại axit kali không tan. Ăn nh vậy sẽ giảm
mất nhiều chất dinh dỡng, thậm chí còn dẫn đến những tác dụng phụ khác nữa.
28- Trẻ em không nên ăn nhiều quất
Quất có rất nhiều chất dinh dỡng, mùi vị vừa thơm vừa ngọt, gái trai, già trẻ đều rất thích ăn. Nhng không
nên ăn nhiều. Ăn ít thì sẽ bổ dơng ích khí, ăn nhiều sẽ bị táo nhiệt, bốc hoả, sng cổ, đau họng, tiêu hoá không tốt.
Nói chung, mỗi ngày ăn 3 quả thì đợc, nếu ăn nhiều sẽ có hại cho răng và miệng.
Trớc khi ăn quất khoảng một tiếng đồng hồ, không nên ăn sữa bò, bởi vì chất anbumin trong sữa bò gặp
phải chất axit của quả quất sẽ ngng kết lại, ảnh hởng đến sự hấp thụ của bộ máy tiêu hoá. Trớc khi ăn cơm cũng
không nên ăn quất, bởi vì chất axit hữu cơ ở trong quất sẽ kích thích niêm mạc của dạ dày, không có lợi cho sức
khoẻ của cơ thể.
29- Trẻ em không nên ăn những thực vật ít chất mỡ
8
Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, choủtẻ em ăn những thức ăn có ít chất mỡ, ít chất cholestêrin thì sẽ
nhẹ cân hơn so với những trẻ em bình thờng khác, dẫn đến bệnh còi cọc. Ngời ta đo đợc ở những trẻ em phát
triển không tốt này thì thấy sự tiêu hao nhiệt lợng và chất kẽm đều tơng đối thấp, năng lực hoạt động so với các
trẻ em cùng lứa tuổi cũng kém hơn. Mỡ là chất dinh dỡng cần thiết cho sự phát triển và trởng thành của trẻ em,
không thể coi thờng đợc, cần phải cung cấp cho chúng một cách hợp lý.
30- Trẻ em không nên ăn nhiều tỏi
Nhiều ngời rất thích ăn tỏi. Nếu ăn vừa phải thì có lợi cho sức khoẻ, nhng nếu ăn nhiều quá thì lại có hại,
nhất là những ngời có bệnh đau mắt, tay chân thờng xuyên nóng, những ngời mà cơ thể âm h hoả vợng, triều
nhiệt ôn hàn thì không có lợi. Đến năm ngoài 50 tuổi thì mắt nhìn dần dần kém đi, trông cái gì cũng mơ mơ hồ
hồ, tai ù, mồm khô, lỡi đắng, đầu nặng, chân nhẹ, trí nhớ bị giảm đi rõ rệt. Những chứng bệnh này là hậu quả của
việc ăn nhiều tỏi. Ăn tỏi có trăm cái lợi mà chỉ có một cái hại là mắt, câu nói đó trong dân gian cũng có cái lý của
nó.
31- 4 điều kiêng kỵ trong việc ăn uống của trẻ em
1) Trẻ em không nên ăn kham.
Những chất dinh dỡng mà cơ thể cần có phải toàn diện. Căn cứ vào nhu cầu của những chất dinh dỡng,
năng lợng cơ bản mà chất dinh dỡng sản sinh ra, tỉ lệ phần trăm thích ứng trong tổng năng lợng là : prôtêin 13 -
17%, chất béo 30 - 35%, chất đờng 50 - 55%. Cho nên những chất hoá hợp của prôtêin, mỡ và vitamin đều là
những chất dinh dỡng cần thiết cho cơ thể loài ngời.
Ăn kham, do chất dinh dỡng phiến diện mà làm cho cơ thể không đạt đợc nhu cầu dinh dỡng hợp lý, ảnh h-
ởng đến sức khoẻ của cơ thể, dễ dẫn đến các loại bệnh tật. Từ lâu, trong Nội kinh đã có luận thuật là trong lục
phủ ngũ tạng không đợc thiên lệch về một cái gì hết. Tất nhiên trong ăn uống thì phải chú ý đến chất, nhng cũng
không yêu cầu phải ăn toàn chất, cũng phải ăn một ít chất tanh để điều tiết khẩu vị, để cho những chất dinh dỡng
đợc tận dụng nhiều nhất.
Từ xa đến nay, không ít những bọn vua quan phong kiến, bọn quí tộc cờng hào, ngày ngày ăn sơn hào hải
vị, nhân sâm yến sào, chất bổ thừa mứa, nhng trong bọn chúng đã có mấy ai thân cờng tuổi thọ đâu ? Rất nhiều
ngời trong bọn họ đã chết non hoặc cũng chẳng sống lâu. Chứng tỏ rằng, đạo ăn uống không phải chỉ là toàn chất
bổ, mà là phải khoa học hợp lý.
2) Trẻ em không nên bỏ bữa ăn sáng.
Tế bào não của con ngời chỉ có thể thu đợc năng lợng trong chất dinh dỡng của đờng. Sau một đêm không
ăn, mà sáng ra cũng lại không ăn hoặc bữa sáng ăn quá ít, đờng không thể bảo đảm cung ứng đủ cho máu, thời
gian kéo dài khiến ngời ta cảm thấy mệt mỏi , kiệt sức, mắt hoa đầu váng, xuất hiện hiện tợng tim đập mạnh,
buồn nôn, ngất xỉu v.v không còn tinh lực dồi dào để học tập và công tác. Bữa ăn sáng nói chung thờng là đờng,
cháo, bánh bao, màn thầu, có điều kiện thì ăn trứng, sữa bò là những thứ có nhiều chất đạm.
3) Bữa ăn sáng không nên chỉ ăn thức ăn khô.
Từ góc độ sinh lý học mà xét, công năng của đờng tiêu hoá thờng từ trạng thái ngỡng chế ban đêm khôi
phục đến trạng thái hng phấn, công năng tiêu hoá kém, khẩu vị không thấy ngon. Nếu lúc này mà ăn những thức
ăn thiếu lợng nớc thì không dễ tiêu hoá. Ngoài ra sau một đêm ngủ say, cơ thể con ngời đã ở vào trạng thái mất
nớc, trong tình trạng cơ thể có nhiều chất chuyển hoá cần bài tiết ra ngoài, cần phải kịp thời bổ sung một lợng nớc
nhất định, nh ăn cháo, uống sữa đậu nành, sữa bò để bổ sung cho tình trạng thiếu nớc trong cơ thể.
Bữa sáng mà ăn nhiều thức ăn có hàm lợng nớc, còn có thể tăng thêm phần hấp thu dịch thể, mở rộng thành
huyết quản, bổ sung lợng máu, tăng nhanh tuần hoàn máu, khiến cho những chất chuyển hoá mới trong cơ thể
nhanh chóng đợc khôi phục đến trạng thái thịnh vợng.
4) Mùa hè nóng nực không nên quên ăn giấm.
Tục ngữ có câu : Mở cửa ra là có bẩy việc: củi, gạo, dầu, muối, tơng, giấm, trà. Đủ thấy địa vị của giấm
trong cuộc sống thờng ngày của chúng ta. Ăn giấm không những chỉ tăng thêm phong vị của thức ăn, tăng thêm
khẩu vị, những thành phần trong đó nh axit axêtic, đờng và axit xitric còn là những vật chất là nguồn sinh ra năng
lợng mà cơ thể con ngời cần thiết, và đợc cơ thể nhanh chóng hấp thu . Cho nên, mùa hè ăn một chút giấm sẽ có
lợi cho việc giải trừ mệt nhọc và khôi phục thể lực.
Mùa hè nhiệt độ cao, là thời tiết vi khuẩn sinh sản rất nhanh và rất mạnh, những căn bệnh truyền nhiễm đ-
ờng tiêu hoá phát sinh tơng đối nhiều. Diệt khuẩn trị bệnh chính là bản lĩnh sẵn có của giấm. Các loại vi trùng nh
vi trùng Salmôn, trực khuẩn ruột già, tụ cầu khuẩn hoá mủ, vi khuẩn kiết lỵ v.v gặp phải giấm thì chỉ sau nửa
tiếng đồng hồ nó sẽ chết. Cho nên mùa hè dùng giấm trong nộm và các loại thức ăn khác, vừa giúp cho khẩu vị đ-
ợc ngon hơn, lại vừa có tác dụng diệt khuẩn trị bệnh. Ngoài ra một số thực vật có bao hàm chất muối axit nitric,
nh cá mắm, thịt muối, da muối v.v vì trời rất nóng nên vi khuẩn sinh nở rất nhanh, tác dụng của việc vi khuẩn
9
chuyển hoá những chất muối a-xit nitric ở trong đó thành chất muối á a-xit nitric cũng tăng lên. Chất á a-xit
nitric này ở trong cơ thể sau khi chuyển hoá có thể chuyển biến thành chất á nitrat amin là chất gây ung th rất
mạnh. Ăn một chút giấm sẽ có tác dụng phân giải chất muối á a-xit nitric này . Những ngời bị bệnh cảm cúm,
bệnh viêm họng uống mật ong có pha một chút giấm vừa phải, cũng sẽ nhanh chóng khỏi bệnh.
Xin nhớ : mùa hè không nên quên cho trẻ em ăn một chút giấm
32- Trẻ em không nên uống nhiều nớc có ga
Trong nớc ga có các chất gọi là phôt-phát, sau khi nó vào đờng ruột có thể sinh ra phản ứng hoá học với
chất sắt và tạo thành một chất vô dụng đối với cơ thể rồi bài tiết ra ngoài. Trong tình hình bình thờng, chất sắt ở
trong thức ăn chính ra phải đợc hấp thu khoảng 10%, nhng nếu uống nhiều nớc có ga sẽ ảnh hởng đến việc hấp
thu chất sắt này, gây nên thiếu máu, không có lợi cho việc phát triển cơ thể của trẻ em.
33- Trẻ em không nên ăn nhiều bánh quẩy
Bánh quẩy vừa ngon, vừa rẻ tiền, thuận tiện lại tiết kiệm thời gian. Thế nhng đối với trẻ em, ăn nhiều bánh
quẩy thì lại có hại. Trong bánh quẩy chất nhôm tơng đối nhiều, mà nhôm lại là nguyên tố vi lợng mà cơ thể con
ngời không cần. Nếu trẻ em thờng xuyên ăn bánh quẩy thì chất nhôm sẽ tích tụ lại ở trong cơ thể, có thể gây nên
những bệnh nh thiếu chất kali, chất phôt-pho chuyển hoá bình thờng ở trong cơ thể trẻ em, dẫn đến các bệnh nh
mềm xơng, cong xơng, v.v Trong cơ thể có nhiều chất nhôm quá còn làm giảm thấp các hoạt tính của men
anbumin dạ dày, làm cho vị toan giảm thấp, dạ dày bài tiết ít đi, công năng tiêu hoá bị rối loạn, ảnh hởng đến sự
phát triển và sức khoẻ của trẻ em. Đối với việc phát triển trí lực cũng rất không có lợi. Cho nên, không nên thờng
xuyên cho trẻ em ăn bánh quẩy.
34- Không nên cho trẻ em ăn nhiêù mì chính
Các nhà dinh dỡng học cho rằng, trẻ em không nên ăn nhiều mì chính. Bởi vì trẻ em sau khi ăn mì chính, sẽ
cùng với nguyên tố kẽm ở trong máu phát sinh tác dụng hoá thành axit kẽm, sau đó tan ra nớc rồi theo nớc tiểu
bài tiết ra ngoài, do đó làm cho trẻ em thiếu chất kẽm. Nguyên tố kẽm là nguyên tố vi lợng rất cần thiết cho sự
phát triển và trởng thành của trẻ em, thiếu nó trẻ em sẽ có hiện tợng vị giác không nhạy, khẩu vị không mạnh.
Nếu kéo dài sẽ trở thành suy thoái trí lực,phát triển không tốt cùng các hậu quả nghiêm trọng khác.
Các chuyên gia còn vạch ra rằng, nếu không cho trẻ em ăn nhiều mì chính thì ngời mẹ đang cho con bú
cũng không nên ăn nhiều mì chính.
35- Trẻ em không nên ăn cà chua xanh
Cà chua màu còn xanh tức là cha chín cũng có độc tố nh khoai tây mọc mầm, đều chứa sinh vật glucôzit.
Ăn cà chua xanh trong mồm cảm thấy chan chát, thậm chí có khi còn ngộ độc, không nên ăn.Khi đói bụng mà ăn
nhiều cà chua xanh càng bất lợi cho công năng của dạ dày.
36- Trẻ em không nên uống nhiều nớc giải khát có màu
Các chất màu dùng để sản xuất các loại đồ uống lạnh, đa số thờng dùng phơng pháp hoá học để chế ra, nên
đều có một số độc tố nhất định. Khi trẻ em dùng một số thực phẩm có màu,tuy không xảy ra ngay những phản
ứng lâm sàng để có thể thấy đợc, nhng nếu cứ kéo dài thì sẽ có nguy cơ tác hại tiềm ẩn trong cơ thể. Biểu hiện
chủ yếu là mấy mặt sau đây :
1/ Làm nhiễu công năng bình thờng của các loại men hoạt tính ở trong cơ thể, làm cho phản ứng chuyển
hoá của các chất đờng, chất prôtêin, chất mỡ, vitamin bị ảnh hởng, nếu kéo dài sẽ dẫn đến trẻ em thiếu dinh dỡng.
2/ Kích thích niêm mạc dạ dày, ảnh hởng đến công năng tiêu hoá của dạ dày; đồng thời sẽ làm cho thận
phải làm việc rất nhiều, ảnh hởng đến công năng của thận.
3/ Gây trở ngại cho sự xung động truyền dẫn của hệ thống thần kinh, dễ gây bệnh đa động ở trẻ em.
Cho nên xin có lời khuyên các bậc làm cha làm mẹ trẻ tuổi không nên cho trẻ em uống nhiều nớc giải khát
có màu. Để bổ sung cho sự tiêu hoá, chúng ta có thể coi nớc đun sôi để nguội là đồ uống lý tởng nhất của trẻ em.
37- không nên chotrẻ em uống nớc ngọt thay nớc lọc
Có nhiều bậc bố mẹ rất thích cho con trẻ uống các loại nớc ngọt thay nớc lọc (nớc đun sôi để nguội). Cách
làm này không thể chấp nhận đợc.
Bởi vì nớc lọc là nớc sôi rồi nguội đi một cách tự nhiên, có hoạt tính sinh vật đặc biệt lạ lùng, rất dễ ngấm
qua các tế bào mô, thúc đẩy việc thay thế các chất mới, tăng thêm hàm lợng hồng cầu trong máu và cải thiện cơ
năng miễn dịch của máu. Mà trong các loại nớc quả, nớc có ga và các loại nớc ngọt khác, phần nhiều có hàm l-
ợng đờng, tinh đờng, chất điện giải và các chất màu hợp thành. Những chất này tác dụng lâu dài sẽ gây kích
thích không tốt đối với dạ dày, ảnh hởng đến tiêu hoá và khẩu vị, đồng thời còn tăng thêm gánh nặng cho thận.
Đủ thấy, cho trẻ uống nớc ngọt thay nớc lọc, không những vô ích mà còn có hại.
38- Trẻ em không nên ăn nhiều thực phẩm đóng hộp
Bất kỳ là loại đồ hộp gì cũng đều cho thêm một lợng thuốc nhất định vào thực phẩm nh các chất màu, các
10
chất hơng liệu v.v Tất cả nhữn loại thuốc cho thêm vào ấy đều rất nguy hiểm đối với sức khoẻ và sự phát triển
của trẻ em. Bởi vì sự lớn lên về cơ thể của trẻ em cha chín muồi, công năng giải độc của gan cha hoàn thiện.
Những chất có độc này, nếu vợt quá một định lợng nào đó thì sẽ ảnh hởng đến sức khoẻ và sự phát triển của trẻ
em, thậm chí dần dàn tích luỹ mà dẫn đến ngộ độc mãn tính.
39- Không nên cho trẻ mới sinh uống nớc cam thảo
Có một số địa phơng, khi đứa trẻ mới sinh đợc 1 2 ngày thờng hay cho uống nớc hoàng liên cam thảo,
họ tởng rằng nh vậy có thể Giải độc cho đứa bé. Thói quen truyền thống đó chỉ có hại chứ không có lợi.
Bởi vì đứa trẻ mới sinh vừa mới rời khỏi bụng mẹ, ngày đầu bớc vào trần gian, sức đề kháng còn rất kém, l-
ợng đờng mật còn rất thấp, bụng còn đang đói. Nếu chỉ đơn thuần nuôi bằng nớc hoàng liên cam thảo, đứa trẻ sẽ
không có đủ chất dinh dỡng, có thể dẫn đến những tổn hại cho các tổ chức, đặc biệt là tổ chức não. Ngoài ra cam
thảo còn có thể xảy ra các biểu hiện nh chất kali trong máu thấp, huyết áp cao và ứ đọng dịch thể, phù thũng
v.v Cho nên, trẻ mới sinh không nên nuôi bằng nớc hoàng liên cam thảo.
40- Trẻ em không nên uống nhiều nớc trớc bữa ăn
Có một số bậc bố mẹ thờng hay cho trẻ uống nớc trớc bữa ăn. Họ tởng rằng nớc sẽ tiêu hoá thức ăn, kỳ
thực, cách làm này rất có hại.
Bởi vì sau khi uống nớc, trẻ em ăn cơm ngay sẽ làm cho dạ dày cảm thấy căng đầy, đồng thời còn làm
loãng dịch vị, ảnh hởng đến khẩu vị và tiêu hoá. Do vị toan bị loãng nên khả năng diệt khuẩn bị giảm sút, rất dễ
gây bệnh cho đờng ruột.
41- Trẻ em không nên uống bia
Có ngời cho rằng, bia là Bánh mì nớc, cho nên cứ đến ngày lễ, ngày tết hay khi nhà có việc là cho trẻ con
tha hồ uống bia. Việc làm này chẳng có lợi ích gì đối với sức khoẻ của trẻ con cả.
Căn cứ vào sự phân tích nghiên cứu, thông thờng trong rợu bia có chứa 3% đến 5% chất cồn, nghĩa là mỗi
100 gam bia có chứa 1,5 đến 2,5 gam cồn. Nếu thờng xuyên cho trẻ con uống bia sẽ ảnh hởng đến sức khoẻ cả
thể xác lẫn tinh thần của trẻ con. Vả lại, ngay từ nhỏ đã nuôi thành thói quen uống rợu cũng không có lợi cho sự
lành mạnh về tâm lý, khi lớn lên chúng có thể thành ngời nghiện rợu. Cho nên, khi trong gia đình có liên hoan,
tiệc tùng thì nên giảng giải cho trẻ con biết những điều bất lợi trong bia, rợu cho trẻ biết, thay vào đó cho chúng
uống một chút nớc hoa quả.
42- Không nên cho trẻ thơ uống côca côla
Mùa hè mùa thu mọi ngời đều rất thích uống côca côla, nhng đối với trẻ thơ thì tốt nhất là không nên cho
uống.
Bởi vì mỗi một chai côca côla có hàm lợng khoảng 50 80 mg caphêin. Caphêin là một loại thuốc hng
phấn thần kinh trung khu. Nếu dùng quá 1.000 mg thì sẽ xuất hiện bệnh trạng ngộ độc nh ngời hồi hộp không
yên, hô hấp tăng nhanh, cơ bắp co giật, tim đập rất nhanh, mất ngủ, mắt hoa, ù tai, tức ngực, buồn nôn, chóng
mặt, đau nhói ở phía trớc tim v.v Ngời lớn đối với caphêin bài tiết rất nhanh, uống một lợng côca côla thích hợp
thì không có hậu quả gì xấu. Nhng trẻ thơ đối với caphêin thì đặc biệt mẫn cảm, rất dễ bị trúng độc. Cho nên
không nên cho trẻ thơ uống côca côla.
43- Không nên cho trẻ thơ uống nớc quả đóng chai
Nớc quả đóng chai là một loại nớc uống vừa ngon vừa mát, rất dễ uống. Nhng trẻ thơ mà uống thứ này thì
lại không thích hợp.
Bởi vì nớc quả là một thứ nớc uống do bàn tay ngời làm ra, bao gồm đờng trắng, axit chanh, thuốc màu và
đờng tinh v.v lại còn có cả men rợu nữa. Đối với trẻ thơ, những thành phần này có tính kích thích nhất định. Đó
là vì sự phát dục của trẻ thơ cha hoàn thiện, công năng giải độc của gan và công năng bài tiết của thận đều còn rất
thấp. Những vật chất này ở trong cơ thể ngời ta không thể bài tiết ra ngay đợc. Vì thế không nên cho trẻ thơ uống
nớc quả đóng chai.
44- 18 điều cấm kỵ trong việc ăn uống của trẻ em
1/ Những thực vật không đợc ăn.
Đề cao chất lợng nhân khẩu thì việc u sinh u dục là then chốt, mà việc cho trẻ ăn một cách hợp lý, tránh
dùng những thực vật gây trở ngại cho sức khoẻ của trẻ lại là một trong những điều kiện u dục. Dới đây xin giới
thiệu mấy loại thực vật thờng thấy mà không đợc cho trẻ ăn.
1) Không đợc uống nớc chè đặc. Bởi vì chất tanin ở trong lá chè có thể kết hợp với chất sắt ở trong thức ăn,
hình thành ra một chất hoá hợp không tan, ảnh hởng đến việc hấp thu chất sắt, rất dễ gây nên bệnh bần huyết
thiếu chất sắt. Chất moocphin ở trong lá chè còn có thể làm cho trẻ em hng phấn quá độ, hồi hộp không yên, ảnh
hởng đến giấc ngủ bình thờng của trẻ và làm cho tim đập nhanh hơn. có hại cho tim; còn có thể kích thích cho vị
toan phân tiết mà dẫn đến đầy bụng làm chậm nhu động của ruột, dẫn đến bí đái. Ngoài ra những chất kích thích
11
mạnh nh rợu, cà phê, ớt, hồ tiêu đều phải kiêng kỵ.
2) Không đợc ăn nhiều bỏng rang. Trong bỏng rang có rất nhiều chất chì. Trẻ em thờng xuyên ăn
bỏng rang sẽ có nguy hại rất lớn cho sức khoẻ.
Tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm của nhà nớc đã qui định, hàm lợng chì ở mỗi kg bánh nớng không đợc v-
ợt quá 0,5mg, vậy mà hàm lợng chì mỗi kg bỏng rang bình quân là l0mg. Trong một thời gian ngắn mà trẻ em
hấp thu quá nhiều chất chì, dễ dẫn đến phản ứng ngộ độc, biểu hiện là hồi hộp, biếng ăn, đầy bụng hoặc là bí đái
v.v Thờng xuyên ăn bỏng rang còn dẫn đến giảm sút sức đề kháng , chậm lớn v.v Do đó trẻ em không đợc ăn
nhiều bỏng rang.
3) Không ăn quá nhiều thực phẩm họ đậu. Bởi vì trong đậu đỗ có một chất có thể dẫn đến làm xng tuyến
giáp trạng, có thể làm cho tuyến giáp trạng phân tiết nhiều hơn, làm cho thiếu chất tuyến tố giáp trạng trong cơ
thể, cơ thể muốn thích ứng với nhu cầu đó thì cần phải tăng thêm nhiều chất tuyến giáp trạng trong cơ thể, dẫn
đến xng tuyến giáp trạng. Hơn nữa, chất iốt là nguyên liệu của tuyến tố giáp trạng, một số lớn tuyến tố giáp trạng
hợp thành lại dẫn đến thiếu chất iốt trong trẻ em. Ngoài ra, những loại rau có chất xen-luy-lô nh rau cải,da muối
v.v trẻ em dới 2 tuổi cũng không nên ăn.
4) Kiêng ăn mỡ động vật (mỡ lợn).Bởi vì mỡ động vật chủ yếu là chất axit mỡ bão hoà. Trẻ em ăn nhiều mỡ
động vật sẽ ảnh hởng đến việc hấp thụ chất calxi, dẫn đến thân thể thiếu chất canxi, không có lợi cho sức khoẻ,
nghiêm trọng hơn thì dẫn đến mắc bệnh còi xơng. Cho nên, mỡ bò, mỡ cừu, mỡ lợn và những thức ăn rán bằng
mỡ thì không nên ăn nhiều.
5) Không nên ăn uống những thứ quá mặn. Thông thờng ngời ta rất ít chú ý đến khẩu vị ăn uống của trẻ em
nh thế nào cho vừa phải, thờng có thói quen là ngời lớn nếm thức ăn của trẻ em rồi quyết định độ mặn nhạt của
món ăn đó. Họ không biết rằng ngời lớn ăn mặn hơn trẻ con rất nhiều. Nếu cứ ép trẻ con cũng phải có khẩu vị nh
ngời lớn thì lợng muối mà trẻ em hấp thu sẽ nhiều hơn ngời lớn khá nhiều làm cho trẻ em bị động phải ăn uống
những thứ quá mặn.
Mọi ngời đều biết, thành phần chủ yếu của muối là natri và clo. Đối với trẻ em nếu quá nhiều natri sẽ gây ra
điều nguy hại là không chuyển hoá đợc. Mà tuổi càng nhỏ thì hậu quả càng nghiêm trọng. Đó là vì : công năng
thận cha phát triển đầy đủ, cha có khả năng đào thải quá nhiều chất natri ở trong máu. Quá nhiều chất natri đọng
lại ở trong cơ thể làm cho lợng máu tăng lên, máu bị nở ra nhanh chóng, huyết quản ở vào trạng thái cao áp, thế
làhuyết áp tăng cao , tăng thêm gánh nặng cho buồng tim, do đó mà dẫn đến suy nhợc tâm lực có tính chất xung
huyết , ứ nớc.
Điều tra y học đã chứng minh rằng, ngời nào ăn uống quá mặn, thì tỉ lệ mắc bệnh cao huyết áp, bệnh tim,
bệnh trúng gió và công năng thận không khoẻ, và tỉ lệ tử vong so với ngời ăn nhạt cao hơn nhiều, ngời lớn đã nh
vậy, càng không cần nói đến trẻ con. Để bảo đảm cho trẻ em lớn lên một cách mạnh khoẻ, mong rằng các bậc
cha mẹ hãy thay đổi tập quán của mình, ăn uống nên thanh đạm, không nên để cho trẻ em ăn uống quá mặn.
6) Không nên ăn những loại rau nh ngó sen. Bởi vì trẻ em không nh ngời lớn, khi ăn không nhai đợc thật
kỹ, có khi còn nuốt chửng, nh vậy đối với các em rất khó tiêu hoá những thức ăn này, do đó mà sinh ra đau bụng.
Những loại thực vật nh hành tây, củ cải sống thì không nên ăn nhiều. Những thực vật có gai, có vỏ, có hạt, cần
phải chú ý làm cho kỹ, đề phòng trẻ em ăn vào sẽ phát sinh những điều bất ngờ.
2/ Trẻ em không đợc ăn nhiều quá.
Trên đời này không có ông bố bà mẹ nào lại không thơng yêu con mình. Có một số ông bố bà mẹ chỉ
muốn cho con mình ăn thật nhiều, cảm thấy nh vậy là đợc an ủi vô cùng. Do đó mà hễ thấy trẻ đòi ăn cái gì là
thoả mãn cho bằng đợc. Họ thật chẳng biết rằng kết quả làm nh vậy thì lợi bất cập hại, bởi vì có một số thực vật
mà trẻ em không nên ăn nhiều.
Ví dụ nh bánh ngọt điểm tâm chẳng hạn, đây là một loại thực phẩm mà trẻ con rất thích ăn. Tuy trong loại
bánh điểm tâm này có một số nhiệt lợng nhất định, nhng loại thực phẩm này có rất ít vitamin, chất khoáng, chất
anbumin và chất xơ, ăn nhiều sẽ làm cho trẻ em bị hỏng mấtkhẩu vị. Ngoài ra trên thị trờng đang bán những loại
bánh ngọt, trông có vẻ rất tơi mới, song trong đó lại có không ít vi trùng. Nếu không hạn chế ăn ít đi thì rất dễ bị
trúng độc.
Những loại thức ăn quá ngọt nh kẹo, mật ong, quả khô, đồ hộp v.v dễ làm cho trẻ sún răng, cho nên cũng
không nên cho trẻ ăn nhiều. Hiện nay sở dĩ có rất nhiều trẻ em sún răng, một trong những nguyên nhân đó là trẻ
em ăn quá nhiều đờng. Kết quả nghiên cứu của y học hiện đại chứng minh rằng: Sự hình thành các loại bệnh nh
bệnh béo phì, bệnh tim, bệnh đái đờng, bệnh cận thị v.v của trẻ em thờng có quan hệ mật thiết đến việc ăn đờng
của trẻ em.
3/ Không đợc ăn quá no.
Bộ máy tiêu hóa của trẻ phát triển cha đầy đủ, thờng xuyên ăn nhiều, uống nhiều, ăn quá no, việc phân tiết
12
của dịch tiêu hoá cung không đủ cầu dễ gây ra các bệnh về đờng tiêu hoá.
4/ Không đợc ăn nhanh.
Ăn uống quá nhanh, việc phân tiết nớc bọt không đủ sẽ ảnh hởng đến tiêu hoá và việc hấp thu các thành
phần dinh dỡng.
5/ Không nên cho trẻ ăn uống những thứ quá tinh.
Những năm gần đây bệnh cận thị ở các em thiếu niên trẻ em tăng lên quá nhiều, khiến cho nhiều bậc cha
mẹ và các thầy thuốc nhãn khoa phải chú ý. Công tác nghiên cứu khoa học gần đây nhất chứng minh rằng: ăn
uống không thoả đáng là một trong những nguyên nhân làm cho các em thành cận thị. Ăn quá nhiều đờng hoặc
các loại đờng tinh chế khác nh bột mì, bột gạo v.v chúng đã mất đi mất một phần sinh tố, chất khoáng và chất
xơ; sẽ thúc đẩy việc hình thành và phát triển bệnh cận thị; trong cơ thể nếu thiếu chất crôm và thức ăn có hàm l-
ợng anbumin quá cao đều là những nguyên nhân quan trọng dẫn đến mắt cận thị. Cho nên, trẻ em ăn uống không
nên dùng những thứ quá tinh, để bảo đảm cho các emn có thị lực bình thờng.
Đại đa số những ngời mắc bệnh cận thị thì trong tóc của ngời đó thờng thiếu hai nguyên tố canxi và crôm.
Trong cơ thể ngời ta mà có hai nguyên tố canxi và crôm bình thờng thì dịch áp trongmắt cũng bình thờng; ngợc
lại, hàm lợng hai nguyên tố đó quá thấp hoặc quá cao đều khiến cho mắt nhìn các vật khó khăn.
Trẻ em ăn đờng quá nhiều sẽ ảnh hởng đến việc hấp thu các thức ăn khác; trong cơ thể mà có nhiều chất đ-
ờng sẽ làm cho việc tích trữ nguyên tố crôm giảm đi, chất vitamin B bị thất thoát, đồng thời còn làm tiêu hao một
phần lớn chất kiềm và chất canxi ở trong cơ thể. Do đó mà ảnh hởng đến thị lực. Cho nên, để đề phòng cận thị,
ngoài việc cần chú ý vệ sinh mắt ra, còn phải để cho các em ăn nhiều lơng thực thô và những thực vật có nhiều
chất canxi và crôm, nh các loại xơng động vật, tôm cá, các loại trứng, các loại sữa, các loại đậu, các loại rau hẹ,
củ cà rốt, hoa quả v.v
6/ Không đợc vừa ăn vừa xem.
Vừa ăn cơm, vừa xem ti-vi, xem sách báo v.v không những không cảm thấy thức ăn ngon mà còn ảnh h-
ởng đến việc phân tiết dịch tiêu hoá, nếu kéo dài sẽ làm cho bộ máy tiêu hoá trở nên xấu đi.
7/ Không đợc vừa ăn vừa đi đi lại lại.
Vừa đi vừa ăn, không những không văn minh, mà còn rất mất vệ sinh. Bởi vì nh vậy, những bụi bậm trong
không khí, những vi trùng và những khí thể có hại sẽ bám vào thức ăn và vào trong bụng, rất có hại cho sức khoẻ.
8/ Không đợc để cho trẻ em khảnh ăn.
Hàng ngày ngời ta ăn rất nhiều loại thực phẩm, song có một số trẻ em lại chỉ thích ăn một vài loại thức ăn
hoặc dăm ba loại thức ăn thôi. Thói quen đó rất không tốt, làm cha mẹ cần phải giúp cho các em sửa đổi thói
quen không tốt đó .
Cơ thể con ngời cần những chất dinh dỡng muôn hình muôn vẻ, nh chất đờng, chất anbumin, chất mỡ,
vitamin, chất khoáng v.v Sức lực để chúng ta làm việc chủ yếu là nhờ có chất đờng (thành phần chủ yếu của l-
ơng thực) và chất mỡ, con ngờilớn lên chủ yếu là nhờ vào anbumin, mỡ và các chất khoáng nh sắt, canxi, phôtpho
v.v và các loại vitamin. Trong cơ thể mà thiếu chất sắt thì sẽ thành thiếu máu; thiếu canxi thì xơng, răng lớn lên
sẽ không chắc; thiếu vitamin A thì ngời ta dễ bị mù; thiếu vitamin B dễ mắc bệnh phù chân; thiếu vitamin C thì sẽ
viêm lợi chân răng, dễ bị băng huyết; thiếu vitamin D, ngời ta dễ mắc bệnh còi xơng hoặc bệnh còng.
Hàng ngày chúng ta ăn cơm là để hấp thu những chất dinh dỡng này. Nhng trong một món ăn thôi thì
không thể có đủ tất cả các chất này đợc. Có món ăn thiếu chất này, có món ăn thiếu chất khác; có món ăn nhiều
chất dinh dỡng này, có món ăn nhiều chất dinh dỡng khác. Để thoả mãn nhu cầu của cơ thể, những thực phẩm
chúng ta ăn phải đa dạng. Nếu gây thành thói quen khảnh ăn, chỉ ăn thứ này mà không chịu ăn thứ kia, nếu cứ thế
kéo dài thì sẽ không đủ chất dinh dỡng, ảnh hởng đến sức khoẻ. Trẻ em là thời kỳ đang lớn lên, nên càng cần phải
chú ý đến vấn đề này.
9/ Không nên vừa ăn vừa cời.
Có những trẻ em hễ cứ ngồi vào bàn ăn là thích cời đùa, trêu chọc nhau, nếu không lu ý thì thức ăn dễ trôi
vào khí quản, dẫn đến ho, sặc, nghẹn, nếu nghiêm trọng có thể nguy đến tính mạng.
10/ Không nên cho trẻ em ăn quà vặt.
Trẻ em không thích ăn cơm là một tật xấu. Có một số trẻ em hễ cứ đến giờ ăn cơm, nếu không nhũng nhẽo,
gào khóc thi cũng lắc đầu nguây nguẩy; có một số trẻ em khác thì cứ ngậm miếng cơm ở trong mồm, hàng nửa
buổi không nuốt xong. Nguyên nhân gì đã làm cho các em không thích ăn cơm ?
Có một số bậc cha mẹ coi con cái nh hạt minh châu, chúng muốn gì là cho cái ấy, ngày nào cũng cho ăn rất
nhiều, chất dinh dỡng thừa thãi. Nếu cứ kéo dài thì đến bữa ăn trẻ không thấy đói nữa nên tự nhiên không muốn
ăn cơm. Làm cha mẹ, nuông chiều con cái là lẽ thờng tình của mọi ngời, chú ý bồi dỡng thêm cho con chút dinh
dỡng là điều rất nên làm. Điều cần nhắc các bậc cha mẹ phải chú ý là phải giảm bớt quà vặt của con trẻ đi, làm
13
sao để đến giờ ăn cơm chúng cảm thấy đói bụng, thèm ăn, lúc đó chúng mới ăn cơm một cách ngon lành.
11/ Nên bỏ thói quen ngồi xổm ăn cơm của con trẻ.
Có một số trẻ em lại thích bê bát cơm vừa ăn vừa chơi, đi hết nhà nọ sang nhà kia, lại còn thích tụ tập dăm
bảy đứa ngồi chụm lại cùng ăn với nhau. Thói quen này thật không phù hợp với yêu cầu vệ sinh chút nào cả.
Khi ăn cơm, đồng thời với việc thức ăn liên tục trôi xuống, dung tích cuả dạ dày cũng không ngừng to lên.
Nếu ngồi xổm ăn cơm, dạ dày sẽ bị ép lại, thực vật trôi xuống dạ dày không đủ không gian để dung nạp, rất
nhanh chóng cảm thấy bụng căng lên, nh vậy sẽ ảnh hởng đến việc tiếp thu va tiêu hoá của dạ dày.
Còn nữa, khi trẻ em ngồi xổm ăn cơm, trọng lực toàn thân dồn nén lên hai bắp chân nên việc lu thông máu
ở hai chân cũng bị ảnh hởng, nh vậy rất không có lợi cho việc tuần hoàn máu bình thờng. Ngoài ra, ngồi xổm ăn
cơm, cách mặt đất rất gần cho nên bụi bặm và ô nhiễm nghiêm trọng. Tất cả những điều trên đây đòi hỏi phải vứt
bỏ ngay tập quán không tốt đẹp này.
12/ Tuyệt đối không nên bắt ép trẻ em ăn cơm.
Ngày nay đại đa số các cặp vợ chồng trẻ đều chỉ có một con, cho nên hầu hết đều rất nuông chiều con. Lúc
ăn cơm ai cũng muốn cho con mình ăn thật ngon. Có một số cha mẹ, hễ thấy con mình không chịu ăn cơm là lo
lắng không yên, thoạt đầu thì doạ, rồi mắng, doạ rồi, mắng rồi vẫn không đợc thì sinh ra cáu kỉnh, có ngời còn
đánh, còn chửi các em, ép chúng phải ăn bằng đợc. Bữa ăn nh thế làm sao khiến cho các em cảm thấy ăn ngon
miệng đợc ? Thôi thì đành nuốt lấy nuốt để cho xong, nh vậy thì làm sao tiêu hoá cho đợc ? Cứ nh vậy kéo dài sẽ
dẫn đến tâm lý chán ăn của các em và sẽ ảnh hởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và sự lớn lên của trẻ thơ.
Nói chung,mọi trẻ em đều ham chơi, lúc đang chơi thú vị nhất thì chúng quên hết cả ăn uống, hoặc là ăn
vội vàng qua loa cho xong bữa để rồi còn chơi tiếp. Nếu gặp phải tình hình nh vậy, thì phải tạm thời khuyên giải
cho bạn bè của em để cho em tập trung vào bữa ăn; khi ăn cơm nên để cho các em đợc tự do một chút, bảo đảm
cho tâm thần của các em đợc vui vẻ thoải mái, nếu các em không chú ý gắp thức ăn cũng không nên trách mắng
các em mà nên giảng giải một đôi điều các em có thể hiểu đợc là đợc. Còn việc các em ăn nhiều hay ít phải căn
cứ vào trạng thái sinh lý và tâm lý bình thờng của các em mà quyết định, tuyệt đối không nên dựa vào nguyện
vọng chủ quan của ngời lớn mà bắt ép các em phải ăn.
13/ Trẻ em không nên ăn nhiều thực phẩm có mầu.
Hiện nay trên thị trờng có rất nhiều thực phẩm có mầu nh kẹo, bánh ga-tô, các loại đồ uống lạnh và các loại
đồ uống trong giấy mềm thờng rất có hại cho sức khoẻ của con trẻ.
Bởi vì phẩm nhuộm dùng để sản xuất thực phẩm mầu là các sắc tố hợp thành, nó từ dầu mỏ hoặc hắc ín sau
khi luyện mà ra, rồi qua phơng pháp hoá học để hợp thành, trong đó có một số độc tố nhất định. ở trên thế giới có
trên một trăm thứ thuốc nhuộm dùng để nhuộm thực phẩm, nhng ngời ta đã phát hiện ra không dới một trăm loại
có tác dụng phụ có chất độc hoặc bị hoài nghi có thể dẫn đến ung th. Cho nên đã có rất nhiều quốc gia đã loại bỏ
phẩm mầu thực phẩm. Hiện nay ngành y tế Trung quốc cũng chỉ cho phép sử dụng 5 loại hợp thành sắc tố sau
đây : màu hồng son, màu hồng rau dền, màu vàng chanh, màu vàng giáng chiều, màu xanh lam, và cũng nghiêm
khắc khống chế trong việc sử dụng.
Y học hiện đại cho rằng , trẻ em hấp thu một số lợng ít phẩm mầu thực phẩm đã đợc phép sử dụng, tuy
không phát hiện ra ngay những phản ứng lâm sàng, song đối với cơ thể sẽ có ảnh hởng nhất định. Biểu hiện cuả
chúng là :
1) Loại phẩm mầu thực phẩm này có thể tiêu hao chất giải độc trong cơ thể con ngời, gây khó khăn cho
phản ứng thay thế bình thờng trong cơ thể. Biểu hiện chủ yếu là kết cấu tế bào trong cơ thể bị tổn hại, gây cản trở
cho công năng bình thờng của nhiều loại hoạt tính dung môi, từ đó mà làm cho quá trình chuyển đổi của đờng,
mỡ, anbumin, vitamin và chất xơ v.v bị ảnh hởng, bệnh trạng là đầy bụng, đau bụng, tiêu hoá không tốt v.v
2) Hợp thành sắc tố còn có thể tích tụ trong cơ thể dẫn đến bị trúng độc mãn tính. Khi sắc tố hợp thành nằm
cạnh thành dạ dày, ruột sẽ sinh bệnh, kèm theo đó là cơ quan cuả hệ thống tiết niệu dễ bị kết thành sỏi
3) Các tổ chức khí quan trong cơ thể của trẻ còn non yếu, rất mẫn cảm đối với các chất hoá học, nếu sử
dụng nhiều sắc tố hợp thành sẽ ảnh hởng đến xung động thần kinh, dễ dẫn đến bệnh hiếu động hoặc đa động .
Cho nên xin có lời khuyên các bậc phụ huynh, tốt nhất là không nên cho con em mình ăn những thực phẩm
pha mầu.
14/ Trẻ em không nên ăn nhiều thực phẩm đóng hộp.
Bất kể là loại đồ hộp gì, để đạt đợc mục đích giữ đợc mầu sắc và mùi vị và bảo quản đợc dài lâu, nhà sản
xuất đều cho thêm một lợng thuốc nhất định nh sắc tố hợp thành gia công, hơng liệu, chất phòng thiu thối v.v
Những chất hợp thành nhân tạo này, đối với ngời lớn thì ảnh hởng không nhiều, song đối với trẻ em thì có nguy
hại. Bởi vì sự trởng thành của trẻ em cha thành thục, công năng giải độc của gan cha hoàn thiện, nếu ăn quá nhiều
đồ hộp, vợt quá hạn độ lớn nhất mà thân thể phải xử lý những vật chất này thì sẽ ảnh hởng đến sự trởng thành và
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét